autosedat

Azerbaycan, 20 Ocak 1990 Katliamını unutmuyor!

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Hatira Guliyeva Azerbaycandan Yazıyor:

SSCB Yüksek Makamlarının Sahibi Haydar Aliyev’in

 20  OCAK  1990  KAT­LIA­MINA

Sert Tepkisi

 Ve Azerbaycan Halkının Bağımsızlık Bilincinin Yükselişi

20 Ocak 1990. O zamandan 33 yıl geçti. O sırada Rusya’nın müttefiki cumhuriyetlerden biri olan Azerbaycana yaşattığı korkunç trajedinin yaşandığı yılda 10 yaşındakiler şimdi 43, 33 yaşındakiler 66, 66 yaşındakiler ise 99 yaşında. Yani nesiller gençleşiyor, Yaşlanıyor ve tabii bu Dünyadan göç ediyorlar. ..

 20 Ocak 1990’da SSCB’nin devasa Kızıl Ordusu birkaç saat içinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’yü yerle bir etti. Silahsız insanlar sadece vatanlarının yollarında ve sokaklarında değil, evlerinin balkonlarında ve pencerelerinin önünde de öldürüldü. O kurşunlar erkeği, kadını, çocuğu, yaşlıyı tanımadı- dev 1 milleti gözə aldı…  Bir milleti kırdılar, kanını döktüler! Ertesi sabah toplu bir cenaze töreni düzenlendi. Rus hükümdarlarının kontrolünde!.. Gelenek beklemeden – zaman zaman Tek arzusu İstiklal olan yüzlerce kitleyi toprağa gömdüler. Tek arzusu Bağımsızlık olan yüzlerce kitleyi gelenek beklemeden toprağa verdiler. Aynı zamanda Milyonlarca insanın bu Ulusal Yas-Gömme Günü’ne Birlik və Dayanışma gösterisi olarak akın etmesi, Rus imparatorluğunun kalabalıkdan duyulan bir korkusuydu da. Bakü’de şehit kanının her damlasının binlerce Karanfil ile kaplanması ve yılın o gününden itibaren Karanfil’in yas çiçeği olması unutulmaz bir olaydı. Ancak, nefret edilen düşman, Olağanüstü Hal adı verilen Sıkıyönetim’in getirilmesinden sonra rahatladı. Neden olduğu dehşetin izlerini özel bir beceriyle “süpürdü”. Şehir yavaş yavaş “renklendi”… Amaç anıları değiştirmekti.

    Milli Tarih Hafızası hiç değişmedi! 40 günlük hüznün yerini yıl dönümü aldı. Tanıklar Tarih yazdı. O tarih her yıl yeni anılar ve eserlerle doldu ve 20 Ocak oldu.

       Bu yıl 20. Yavar etkinliğinin 33. yıl dönümü. 20 Ocak Kanlı Ocak faciası Azerbaycan’ın her yerinde ortaokullarda, yüksek okullarda ve çeşitli alanlardaki işyerlerinde anıldı. Ne de olsa o dönemde Fakhri Khiyaban ile birlikte ülkemizde ilk ayrı Şehitlikler oluşturuldu. Bakü’ye girmeden önce Rus Ordusu tarafından tahrip edilen insanların gömüldüğü mezarlıklar… Bugünlerde Şeref Sokağı’na ve o Şehitliklere akış durmuyor.

    Ağrı da büyür. Bunu 33 yılda öğrendik. Azerbaycanlıların çaresiz Kanlı Ocak Faciası artık 33 yaşında. Azerbaycan halkı 33 yıllık Milli Tarih Hafızası ile bağımsızlığının zirvesine doğru adım atıyor.

 Milli Tarih Hafızasının bu kitabında her şey – Azerbaycan Halkının Büyük Önderi, SSCB’de Yüksek Makamlar Sahibi Haydar Aliyev’in “Kanlı Ocak” Trajedisindeki Güçlü Pozisyonu da sayfalandırılmıştır. halka göre gerçek bir şahsiyetin hayatını tehlikeye atma okulu.Böyle bir okulun en büyük dersi Azerbaycan’da bağımsızlık şuurunun yükselmesiydi.

 Azerbaycan halkının büyük lideri Haydar Aliyev, 20 Ocak 1990’da yaşanan trajediden 2 gün sonra, sağlığı nedeniyle sanatoryumda iken Azerbaycan halkının Sovyet Ordusu tarafından hunharca katledilmesine karşı sert tavır aldı. Azerbaycan SSC’nin Moskova’daki daimi temsilciliğine geldi ve SSCB-MK genel sekreteri M. Gorbaçov’un doğrudan talimatıyla gerçekleştirilen bu tarihi terör olayını sert bir şekilde eleştirdi. Bu, o dönem için ve tüm zamanlar için büyük bir kahramanlık örneğiydi.

        Haydar Aliyev’in 20 Ocak 1990’da Sovyet Ordusu tarafından Azerbaycan halkına yönelik vahşice baskıya -teröre karşı sert duruşu, tarihteki 4. etkili üst düzey siyasi figür olarak Komünist Partiye katılmayı reddetmesiyle de doğrulanmaktadır. Tüm bu siyasi gerçekleri geride bırakarak, iç özgürlüğü, kahramanlığı ve onları harekete geçiren ulusal ruhun karizmasını koşullandırır. Haydar Aliyev’in SBKP unvanını kabul etmeyi reddetmesinin de, her başvurunun kendine göre nedenleri olduğu gibi, Böyük Önderin kendine de göre nedenleri vardı.

    Rus Siyasi yorumcusu Nikolay Zenkoviç, “Haydar Aliyev’in Kader Yolları” kitabının “Haydar Aliyev ve SBKP” bölümünde şöyle yazıyor: “Böyle bir açıklamadan sonra karşılaşacağı zorlukları tahmin etmiş miydi? Hiç şüphe yok ki hayal ediyordu. Ne de olsa o bir DTK generaliydi. Her türlü saldırıyı ve manevi zulmü önceden biliyordu. Saldırıları ve manevi zulmü önceden görürdü. …Sorumluluk seviyesinin farkında mıydı? Şüphesiz anlıyordu. Her şeye hazırdı. Adamı özellikle üzen şey, Sovyetler Birliği Komünist Partisi saflarından ayrıldığında, hala partiye inanan ve umut eden tüm saf ve dürüst komünistlere saygılarını sunmayı gerekli görmüş olmasıdır. Yeltsin’in kalbinden böylesine dokunaklı sözler, Şevardnadze ve Yakovlev’in uygulamalarında görülmez. Kendisini bu adımı atmaya iten başlıca nedenler dürüst ve inandırıcı bir dille anlatıldı”.

        Siyasi yorumcu, SSCB’nin en yüksek iktidar koltuğunda özel bir yere sahip olan Haydar Aliyev’in zamanın en etkili “biletini” – Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyeliğini – reddetmesinin 3 ana nedenine dikkat çekiyor, onun kendi görüşlerini örnek vererek ve aslında milli vatansever kişiliğini tarihe resmediyor: “… Üç Sebep. İlk sebep.  20 Ocak 1990’da, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez ve Merkez Komitesi’nin siyasi liderliği altında Azerbaycan halkına yönelik askeri saldırıdan sonra, Sovyetler Birliği Komünist Partisi saflarından ayrılma fikri aklıma geldi. Ocak ayındaki olaylarda aralarında yaşlıların, kadınların ve çocukların da bulunduğu yüzlerce masum sivil öldürüldü ve sakat bırakıldı.”

Bu anti-hümanist, anayasaya aykırı ve yasal eylemi suçlarken, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesinin ve Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesinin bu suçu ortaya çıkarmasını ve suçluları ortaya çıkarmasını umuyordum. Kendimi hazırladım ve sabırla bekledim. Konuşmalarıma cevap yerine çok geçmeden partinin medya organlarında “Pravda” başta olmak üzere bana yönelik saldırılar düzenlendi, hakkımda uydurulan gerçekleri kitle iletişim araçlarında ispatlama çabalarım boşa çıktı. Yeniden yapılanmanın ana başarısı olan “vahiy” tek taraflı olduğunu kanıtladı. …”.

        Nikolay Zenkovich’in yazdığı “Haydar Aliyev’in Kader Yolları” kitabının “Haydar Aliyev ve Sovyet Komünist Partisi” bölümünde Haydar Aliyev’in halkının tarihi topraklarına karşı gerçek vatansever tavrını doğrulayan Sovyetler Birliği Komünist Partisi saflarından istifasının ikinci nedeni hakkında nesnel-mantıksal sonuçlar da açıklandı. “İkinci sebep. “Üç yıldan fazla bir süredir, Merkezin ikiyüzlü politikası sonucunda, Sov. Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin desteklediği Ermeni milliyetçilerinin çabaları sayesinde Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinde ortaya çıkan şiddetli çatışma durumu sürdürülüyor. Aslında vilayet tamamen Azerbaycan’ın devlet yönetiminden çıkmıştır. Azerbaycan’ın devlet egemenliği ve toprak bütünlüğü anayasaya aykırı olarak ağır şekilde ihlal edilmiştir. Ermenistan ile Azerbaycan arasında ilan edilmemiş bir savaş var, neredeyse her gün iki taraftan da insanlar ölüyor. Bütün bunlar “hümanist ideoloji” ile Sovyet devleti için normaldir. Eminim parti yönetimi isteseydi, 1987-1988’de Karabağ sorunuyla ilgili milli mücadelenin yeni başladığı bir dönemde buna engel olabilirdi ve giderek artan çatışmaya ve ağır katliamlara neden olan bu katliamlara izin vermezdi. hem Azerbaycan hem de Ermeni halkına felaketler ve musibetler. Bu nedenle siyasi Merkez’in bu çatışmaya ihtiyacı var”.

Yazarın öne sürdüğü sebepler arasında Azerbaycan halkının büyük lideri Haydar Aliyev’in 20 Ocak 1990 tarihinde bu partinin tarihindeki 4. Sovyet Ordusunun Azerbaycan halkını acımasızca ezmesine karşı sert bir duruş sergilemesi ve üçüncü ve nihai sonuç zaten dev siyasetçinin on yıllardır sistematize ettiği ve adım adım geliştirdiği onun hem özde, hem de Bağımsız Azerbaycan Devleti statüsünün kazanılmasına ilişkin arzu ve hedefini açıkça yansıtmaktadır.  

 “Üçüncü sebep. “Bütün toplumun demokratikleştiği, siyasi özgürlüklerin ve çoğulculuğun ilan edildiği bir dönemde, 1988’de Azerbaycan’da toprak bütünlüğü ve toplumun demokratikleşmesi için ayağa kalkan geniş demokratik hareket, Komünist Parti Merkez Komitesi’nin çabalarıyla boğulmuştur. Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi önderliğinde Azerbaycan’ın Bu yıllarda kaç kişi siyasi faaliyetleri nedeniyle baskı altına alındı. Bir buçuk yıldır iki milyon kişinin başkenti Azerbaycan’da sebepsiz yere olağanüstü hal yaşanıyor. İşte böyle bir durumda, Cumhuriyet Yüksek Sovyeti önünde “demokratik seçimler” için bir referandum yapıldı ve sonuçlar Birlik lehine kararlaştırıldı. OHAL’de herhangi bir demokratikleşme ve halkın iradesinin özgürce ifade edilmesini ummak saflık olur. Demokratik örgütler, seçmenlerin salt çoğunluğunun referanduma katılmaması ve referandum sonuçlarının tahrif edilmesi konusunu defalarca gündeme getirdi. Ancak Azerbaycan’ın komünist liderliği bu çağrıları dikkate bile almadı.” “Hiçbir egemen devlet, birkaç egemen devleti ve bunun sonucunda ortaya çıkan özgürlükleri, yetkileri ve işlevleri içeremez”

        “Haydar Aliyev’in Kader Yolları” kitabının yazarı, onun cesur karakterini bir kez daha yansıtan Haydar Aliyev’i bekleyen kaderi anladığını vurguluyor: gelemezdiniz, bilinçsizler genellikle parti yetkililerinin inisiyatifiyle kovulurdu. Sadece görevlerini listelemek nefes alıyor – SBKP Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyesi, uzun yıllar büyük bir cumhuriyetçi parti örgütünün başkanı, SSCB Bakanlar Konseyi’nin ilk başkan yardımcısı, bir general CPSU’nun silahlı bir birimi olan DTK. Ama şimdi Siyasi Büro’nun eski üyesi, SSCB Hükümeti’nin eski Birinci Başkan Yardımcısı… Masanın arkasında oturan kişi acı acı gülümsedi”.

Haydar Aliyev’in bu korkusuz, katı, kahramanca özellikleri unutulmaz. Rusya’yı terk ediyor. Anavatanı olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne sığınır. Yurttaşlarının İnsan Hakları için savaşır. Örneğin, 1990-1993 yıllarında, büyük lider Haydar Aliyev, Rusya Sovyet İmparatorluğu’nun siyasi liderliğinin talimatıyla  Kızıl Ordu tarafından işlenen 20 Ocak trajedisini asıl vatan evladı olarak değerlendirilmek üzere bir karar taslağı hazırladı ve bu vatansever siyasi belge MR Nahçıvan Yüksek Meclisi tarafından  21 Kasım 1990 yıl tarihinde kabul edildi.

  Ayrıca Haydar Aliyev, “Kanlı Ocak” a ithaf edilen resimlere gerçek bir estetik ve sanat eleştirmeni değerlendirmesi yaparak, “20 Ocak olaylarının bir trajediyi anlatmak için yeterli olmadığını” göstermiştir. 20 Ocak, Azerbaycan halkının ulusal özgürlük uğruna ve kimliğini savunmak için gösterdiği kahramanlığın bir örneğidir. Dolayısıyla kahraman Azerbaycan çocuklarının tankın altına düşüp ezildiğini göstermek yetmez, kahramanlıklarını, yiğitliklerini, ölümün gözlerine bakarak saldırgana karşı durduklarını da anlatmak gerekir.  Belki de bu daha gerekli”.

  Büyük önder, fikir açısından görsel sanatlara ayrı bir önem verdiğinden, “20 Ocak”ı tasvir eden resimlere kahramanlık duygularının yansıtılmasını dilemiş ve talep etmiştir. “Buradaki eserler arasında maalesef böylesini görmedim. Belki de bu, Ocak olaylarından beri sadece buna ağlıyor olmamızdan kaynaklanıyor. Ancak halkımız üzülmenin yanı sıra Azerbaycan’ın kahraman evlatlarının Sovyetler Birliği ordusunun önünde durabilecek güçte olduğunu da gösterdi” .

        Haydar Aliyev’in halkın ve insan haklarının edebiyattaki yansımasına ve kelime yaratıcılarının eserlerine çok değer vermesi karakteristiktir, bunu güzel sanatlardan, genel olarak tüm sanat türlerinden bekliyordu ve bu tesadüf değil. Ulu Önder’in, her şeyden önce sanatçılar, sanat eleştirmenleri ve onlardan daha çok ilkesel olarak bu konuda keskin bir konuşma yaptığı, daha bir orneg: “Peki ama nerede bu halk, o kahraman, o asi halk, milli özgürlük için çalışanlar? Neden? bu işlere yansımıyor mu?Tankın altında can vermiş bir mazlum var da tankın önünde duran Azerbaycanlı çocuk nerede?Neden imajı yok?”..  

     Konuşmanın devamında siyasi Lider, devlet başkanı, sanatçılara sanat eleştirmeni, estetisyen ve eleştirmen tavsiyeleri veriyor ve bu tavsiyeler, sanatçıların gelecekteki faaliyetleri için önemli fikirler olarak bugün de geçerliliğini koruyor. Sanatçılarla Konuşmadan bir örnek bu konuda tipiktir. Nitekim büyük önder Haydar Aliyev bu alıntıdaki düşüncelerinde hem yurttaş, hem de yaratıcı meselelerden arınmış olduğunu beyan etmektedir : “… mesela o mitingleri anlatacak olsanız bunlar da çok güzel işler olur. O zaman bu olayların neyle ilgili olduğu netleşecek. Yoksa bu tankın neden buraya geldiği bilinmiyor? Bu adam neden tankın altında? Bunu bir yargı olarak söylemiyorum. Ben bir vatandaşım. Ben yaratıcı konulara biraz aşina bir insanım ve kesinlikle politik bir figürüm. Ben siyasi görüşümü söylüyorum ve burada bir boşluk olduğunu düşünüyorum”.  

     Görüldüğü gibi, konuşmadaki fikirler tam anlamıyla Haydar Aliyev’in milli vatansever-vatandaş çıkarlarını, ayrıca bir Milli Önder olarak halkla Birlik olma eylemini ifade etmektedir.

      Bunun dışında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri M. Gorbaçov’un doğrudan talimatıyla Azerbaycanlılara karşı işlenen Kanlı 20 Ocak 1990 olaylarına Haydar Aliyev’in sert duruşu, soykırım trajedisine o dönemdeki siyasi otoritelerin temsilcilerinden daha aktif bir şekilde tepki göstermesi teyit ediliyor ki bu, Azerbaycan halkının, – milletin Milli Bağımsızlık şuurunun her daim yükselişi için gerçek bir temeldir.         

   Konumundan dolayı burada bir örnek üzerinde düşünmeyi uygun görüyoruz. Nitekim Haydar Aliyev, Azerbaycanlılara karşı arkasında yine Rusların durduğu “Hocalı” soykırımını şu şekilde tanımlamıştır: “Bütün Azerbaycan halkına karşı yöneltilen Hocalı soykırımı, akıl almaz zulmü ve insanlık dışı cezalandırma yöntemleriyle insanlık tarihinde bir vahşet eylemidir. Bu soykırım aynı zamanda tüm insanlığa karşı tarihi bir suçtur”. Bu İnsanı suçun kaynakları 31 Mart Azerbaycanlıların soykırım dönemine gedip çıkıyor.  

      26 Şubat 1993’ün Haydar Aliyev’in ulusal lider ve gerçek yurttaş  fikri ile   Hocalı Soykırımı günü olarak tanınması tesadüf değildir. Ayrıca Haydar Aliyev tarafından 25 Şubat 1997’de çıkardığı N 498 sayılı Karar ile her yıl 26 Şubat günü saat 17:00’de Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında katliam kurbanlarına saygı göstergesi olarak bir dakikalık saygı duruşu ilan edilmiştir.  

         Ayrıca Haydar Aliyev’in 26 Mart 1998 tarihli emriyle 31 Mart Azerbaycanlıların soykırım günü olarak kutlanmaktadır.

    EVET! Bu gün 20 Ocak  2023.  O zamandan 33 yıl geçti.

20 Ocak 1990 kaahramanları Ana Vatan, Bağımsızlık  his­ler­ile eli ya­lın. mü­him­mat sı­cak ev­le­ri­ni Ocak -qı­şın oğ­lan ça­ğın­da kar­lı-so­ğuk Va­tan so­kak­la­rı­na de­ğiş­tir­di­ler. Gün­ler­ce Ana Va­ta­nın Öz­gür­lü­ğü için si­ne­le­ri­ni si­per et­ti­ler. Gün­ler­ce aç -su­suz ba­ğım­sız­lık ar­zu­la­rı­nın nö­be­tin­de dur­du­lar.

Mil­yon­lar­ca idi on­lar! Tek er­kek­ler de­ğil­di Ana­va­tan için  ”sa­va­şa atı­lan­lar”. Sa­de­ce genç­ler de de­ğil­di bu yi­ğit­ler. Ara­la­rın­da yaş­lı­lar da, az­yaş­lı­lar da var­dı! .. On­lar – sa­bah qa­ra­la­na­caq, pa­ra­la­na­caq, şe­hit ola­cak bu ki­şi­ler iş­çi idi, dok­tor­du, öğ­ret­men, iş­siz­di, öğ­ren­ci idi, köy­den gel­miş ba­sit kol­xoz­çu idi, böy­le­ce on­lar kit­le idi-Halk idi! Si­lah­la­rı bir­lik ol­du! Ta­lep­le­ri Ba­ğım­sız­lık idi!

Kim­ler­se du­yu­rur­du: Yı­ka­cak­lar! Ko­lay­ca ha­ki­mi­yet­le­ri­ni ver­mez­ler. Kim­ler­se an­la­tı­yor­du: da­ğıl­mak ge­re­kir, vu­ra­caq­lar! O Gün bu­gün ol­say­dı, uya­nık olur­du in­san­lar. Ama yıl­lar, o gün­ler ma­sum idi be­şer. Si­lah­sız­la­rın üze­ri­ne ken­di tor­paq­ğı üs­tün­de tank­lar ye­ri­di­lə­cə­yi­nə ina­na­maz­dı küt­le.

  Duyulanlar gerçek oldu. İnanmadıkları başlarına geldi . Rus Ordusu yıl 1990,  gün 20 Ocakda Azerbaycanda katliam yapdı! Dün­ya ta­ri­hi­ne Kan­lı Ocak adı ile ya­zı­lan bir katliam. Öyle br katliam ki, 33 yıl keçmiş unudulmur.

 Ancak ve Lakin o katliam Azerbaycan halkının Milli Devlet Bağısızlığının başlanğıcı oldu. Ancak ve Lakin o katliam ki, Bağımsız Azerbaycan Devletinin memarı olacaq kudretli Lider – Haydar Aliyevi getirdi ve Azerbaycan Halkının Bağımsızlık Bilincinin Yükselişinin temeli oldu.
Hatıra Guliyeva yazıyor/Bakü

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Azerbaycan, 20 Ocak 1990 Katliamını unutmuyor!

Yorumlar kapalı.

Giriş Yap

Belhaber.be ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!